KUR’ÂN-I KERİM’İN MUHTEVASI

Kur’ân’ın beşerî münasebetleri tanzim eden, ferdî planda olsun, içtimaî planda olsun bazı fiilleri emreden veya yasaklayan, bazı amelî ilkeler koyan âyetlerine “ahkâm âyetleri” denmektedir. Ahkâm âyetleri Kur’ân’ın geneli içerisinde çok fazla yer tutmaz.

Kur’ân namaz, oruç, zekât ve hac şeklindeki dinin dört temel ibadetine namaz ve zekât üzerinde daha ısrarla durarak ayrı bir önem verir.

Kitâb, miras ve aile hukuku gibi sahalarla ilgili bazı hükümleri tafsilâtlı bir şekilde ele almıştır. Zira bu hükümler ya “taabbüdî”dir, yani aklî değerlendirmeye açık değildir,
ya da akılla kavranabilecek hükümler olmakla beraber, bunlar zaman ve muhit değişikliği ile değişikliğe uğramayacak sabit maslahatlar (faydalar) ihtiva etmektedir.

Kitâb’ın hükümleri açıklayışı genellikle icmâlîdir (toplu tarzdadır), tafsîlî (detaylandırılmış) değildir; küllîdir, cüz’î değildir. Kur’ân’ı inceleyenler, tüme varım yoluyla bu sonuca kolayca ulaşırlar.

Kur’ân’ın “muamelât” alanında getirdiği hükümler ise daha öz ve geneldir.