Covid-19'a karşı birçok mekanizma ile hastalığın sıklığını ve ölüm oranlarını azaltıcı şekilde etki gösterdiği saptanmıştır.  Virüsle savaşta güçlü ve sağlıklı olmak için D vitamini depolarının dolu olmasını gerekir.

KEMİKLER IÇIN GÜÇ KAYNAĞIDIR

D vitamini eksikliğinde çocuklarda raşitizm (kemik zayıflığı) büyüklerde osteomalazi (kemik yumuşaması) hastalığı ortaya çıkar. Raşitizmde belirti ve bulgular çok değişiktir. Başlangıçta kan güçsüzlüğü, hafif kemik ağrıları vardır. Daha sonra çocuklarda kemik eğriliği ve şekil bozuklukları ortaya çıkar. Paytak yürüme ve merdiven çıkma güçlüğü gelişir.

SIK NEZLE ATAĞI YAŞIYORSANIZ DİKKAT!

Farklı merkezlerde yapılan çalışmalar gösteriyor ki, özellikle kış aylarında tekrarlayan sinüzit, bronşit, orta kulak iltihabı, faranjit sorunlarından yakınanların pek çoğu ve soğuk algınlığı, nezle atakları yaşayanların önemli bir kısmı D vitamini eksikliği olan kişilerdir. Sık tekrarlayan bakteriyel veya viral enfeksiyonlardan yakınıyorsanız bu problemin D vitamini noksanlığıyla ilgili olabileceği aklınızda olsun ve D vitamini rezervinizi ölçtürün.

NFEKSİYONLARDAN KORUR

Vücutta pek çok organın hücrelerinde D vitamini alıcıları vardır ve hücrelerin normal fonksiyonları için D vitamini gereklidir. Özellikle çocukluk ve gençlik yıllarında güneş ışınları ve besinler yoluyla yeterli miktarda D vitamini alanlarda göğüs, kolon ve prostat kanseri riskinin azaldığı bilinmektedir. Yeterli D vitamini hipertansiyon, kalp yetersizliği, beyin felci, Parkinson, demans ve Multiple Skleroz (MS) gibi hastalıklara yakalanma riskini azaltmaktadır. Astım ve alerjik hastalıklar D vitamini eksikliğinde daha sık olarak ortaya çıkmaktadır. D vitamininin obezite ve diyabete karşı koruyucu etki yarattığı çalışmalarda gösterilmiştir.

 

HANGİ YİYECEKLERDE BULUNUR?

Araştırmalar ortalama bir kişinin D vitamini ihtiyacının sadece yüzde 20'sini besinler aracılığıyla aldığını göstermektedir. Balıkyağı, somon balığı, uskumru, pisi balığı, ringa balığı, ton balığı karides, süt, peynir, tereyağı, krema, yumurta sarısı başlıca D vitamini içeren gıdalardır.

NASIL DEPOLARIZ?

Yaz aylarında ve güneşli diğer günlerde güneş ışınlarının çok dik gelmediği saatlerde güneş kremi kullanmadan 20-30 dakika güneş ışınlarına maruz kalmak D vitamini depolanmasını sağlar. Ancak yazın depolanan D vitamini bütün yıl boyunca ihtiyacı karşılayamaz. Kış aylarında da 10.00-15.00 saatleri arasında güneş ışınlarına maruz kalmak maksimum yarar sağlar. D vitamini düzeyleri kanda 25 (OH) D vitamini tayini ile kolayca tespit edilebilir. Özellikle kış aylarında D vitamini düzeyleri tespit edilmeli ve gerekirse takviye alınmalıdır.

D vitamini eksikliğinin önlenmesi ve tedavisi için doğal güneş ışığı takviyesi -güneş ışınlarının dik geldiği saatlerde D vitamininin emilimi daha iyi olacağı için- sabah 10.00 ile öğleden sonra 15.00 saatleri arası ve günde 15-30 dakika optimumdur.

D Vitamini Hangi Besinlerde Bulunur?

D vitamini içeren besinler birçok farklı gruba ayrılabilir.

D Vitamini İçeren Yiyecekler:
Yumurta sarısı
Mantar
Portakal suyu

Tahıllı gıdalar, doğal peynir, tereyağı,

D Vitamini İçeren Deniz Ürünleri:
Tuna
Orkinos
İstiridyeler
Karides
Sardalya
Hamsi

D Vitamini İçeren Süt Ürünleri:
Doğal İnek Sütü
Ev yoğurt türleri

D VİTAMİNİ İÇEREN SEBZELER

Havuç
Brokoli
Maydanoz
Yonca
Isırgan otu


D VİTAMİNİ İÇEREN KURU YEMİŞLER

Çiğ Kaju
Çiğ Fındık

D Vitaminin Eksikliğinin Nedenleri

Tüm dünyada bir milyardan fazla insanda eksikliği görülen D vitamininin tespiti için değerler; serum 25 OHD konsantrasyonu, 20 ng/ml den düşük ise D vitamini eksikliği, 21-29 ng/ml arasında ise D vitamini yetersizliği, 30 ng/ml den yüksek ise yeterli düzey olarak kabul edilmektedir.
Güneş kreminin fazla kullanımı, kadın cinsiyet, gebelik, güneş ışığına maruziyetin az olması, dışarıda geçirilen zamanın az olması, kapalı kıyafetler (özellikle el bilek ile dirsek kısmı arası), düşük UV radyasyon seviyesi, yüksek rakım, mevsimin kış olması, ten renginin bronz olması, yetersiz beslenme, besin desteği kullanmamak, malabsorbsiyon sendromu (örn. kısa bağırsak sendromu, kistikfibrozis, çölyak hastalığı), obezite, bazı ilaçlar antikonvülsanlar, glukokortikoidler, loopdiüretikleri ve statinler gibi nedenler D vitamininde eksikliğe yol açmaktadır.
“Çalışmalarda, obezitenin D vitamini eksikliği ve yetersizliği için risk oluşturduğu belirtilmektedir. Obezlerde D vitamininin yağ dokusunda emilemeyip birikmesi sonucu biyoyararlanımının daha düşük olması sebep olarak düşünülmektedir.”
D vitamini eksikliğinin diyabet, depresyon sjögren sendromu, kardiyovasküler hastalıklar, -epilepsi, kolesterol, kronik böbrek yetmezliği hipertansiyon, astım gibi kronik hastalıklara yol açabileceği gibi üst solunum yolları hastalıkları, eklem ağrısı ve dermatit gibi akut hastalıklara da yol açabileceği gözlenmiştir.