Erzurum’umuzun tasavvufi büyüklerinden olan Hace Muhammed Lütfi hazretleri, yani hepimizin de bildiği ismiyle Alvarlı Efe Hazretleri. Allah dostları arasında makam-ı ali olan Efe hazretleri 1868 yılında Erzurum’un Hasankale ilçesi Kındığı köyünde dünyaya gelmiştir. İlk tahsilini babası Hoca Hüseyin Efendi’den  alan bu zat asıl ilmine Bitlis’te bulunan Nakşıbendi şeyhi  Muhammed Pir-i Kührevi’ye intisap edince ulaşmıştır. Erzurum’a Muhammed Pir-i Kührevi’nin halifesi olarak dönen Efe hazretleri Erzurum’un çeşitli yerlerinde imamlık yapmıştır. 12 Şubat 1916’da başlayan Rus istilası süresince Tercan’ın Yavi köyünde imamlık yapmıştır. 20 yy.’ın en büyük gazel şairi olan Muhammed Lütfi hazretleri “Alavarlı Efe” ismini Hasankale’nin Alvar köyünde imamlık yapması ile yöre halkı tarafından almıştır. Efe hazretleri Erzurum’un en büyük tasavvuf şairidir. 20.yy.’da çok az rastlanan Divan sahibi olan sanatçılardandır. Alvarlı Efe hazretlerinin yegane eseri ölümünden sonra oğlu Seyfeddin Mazlumoğlu tarafından bütün şiirleri bir araya getirilerek oluşturulan “Hülasatül hakayık ve Mektubat-ı Hace Muhammed Lütfi”dir. Genel olarak dini ve tasavvufi şiirler ele alan Efe hazretleri Türkçe, Farsça ve Arapça olmak üzere 726 şiir kaleme almıştır. Genel olarak hece ölçüsünü kullanan Efe hazretlerinin üslubu da açık ve anlaşılırdır. Efe hazretlerinin yazdığı bazı eserler bestelenerek günümüze gelmiştir. Mübarek hayatı boyunca kalemini ve ömrünü Allah yolunda kullanmıştır. 1956 yılında Rahmet-i Rahmana kavuşmuştur. Mübarek kabri Erzurum’un Pasinler ilçesi Alvar köyünde bulunmaktadır.

Alvarlı Efe hazretlerinin eserleri genel olarak dini ve tasavvufidir. Ele aldığı konuları ustalıkla yorumlayan şiirler kaleme almıştır. İşte bunlardan birkaçı:

 Çoğumuzun dilinden düşmeyen Erzurum’u övdüğü Erzurum Destanı:

Erzurum kilidi mülki mülk-i İslam'ın

Mevlâ'ya emanet olsun Erzurum

Erzurum derbendi ehl-i imanın

Mevlâ'ya emanet olsun Erzurum.

 

Gayet şecâ'atli erler var idi

Nisâsi ricâli hayâdar idi

Edebli arkânlı bir diyâr idi

Mevlâ'ya emanet olsun Erzurum

 

 

Bunun yanında Efe hazretleri insana değer vermiş ve bunu eserlerinde işlemiştir.

Hazer kıl kırma kalbin kimsenin canını incitme

Esir-i gurbet-i nalan olan insanı incitme

Tarik-i ışkda bi-çareyi hicranı incitme

Sabır kıl her belaya hâne-yi Rahman’ı incitme

Felekde hasılı insan isen bir canı incitme

Günahkar olma fahr-i âlem-i zî-şanı incitme

 

Dini ve Tasavvufi şiirleri ustalıkla kaleme almıştır.

Mahluku halk eden Allah

Kitab göndermişdir vallah

Daim de "amentü billah"

Her amelin olsun lillah

Sakın incitme bir cani

Yıkarsın arş-ı Rahman'i

 

Bilirsin ki Allah vardır

İslam'a imanı yardır

Bu dünya fani bir dârdır

Ahiret dâr-ı karardır

Sakın incitme bir cani

Yıkarsın arş-ı Rahman'i