1. İnsanları kula kul etmek kul hakkıdır.
  2. Haksız yere özgürlükleri kısıtlamak kul hakkıdır.
  3. Haksız yere yargılamak kul hakkıdır.
  4. Cana kıymak, insan yaralamak kul hakkıdır.
  5. Haksızlık, baskı-şiddet, zulüm, kavga ve savaş kul hakkıdır.
  6. Çalmak, hırsızlık yapmak, yetim hakkı yemek kul hakkıdır.
  7. Kendini beğenmişlik, gösteriş yapmak, kıskançlık kul hakkıdır.
  8. Masum insanların aleyhinde konuşmak veya iftira atmak kul hakkıdır.
  9. İnsanların kişilik haklarına saldırmak; onlara saygısızlık etmek, onlarla alay etmek, onları küçümsemek, onlara hakaret etmek kul hakkıdır.
  10. Sorumlu olduğu insanları gözetmemek ve onlara haklarını vermemek kul hakkıdır.
  11. Irkçılık ve ayrımcılık kul hakkıdır.
  12. Anlaşmalara, verilen söze ve dostluklara bağlı kalmamak kul hakkıdır.
  13. Kötülüklere seyirci kalmak kul hakkıdır.
  14. İnsanları rahatsız etmek ve onlara zarar vermek bir kul hakkıdır.
  15. Dürüst olmamak kul hakkıdır.
  16. Ölçüye ve tartıya özen göstermemek kul hakkıdır.
  17. Cimrilik ve israf etmek kul hakkıdır.
  18. Adaletli davranmamak kul hakkıdır.
  19. Tahrik, taciz ve teşhir gibi her türlü cinsel istismar kul hakkıdır.
  20. İnsanları üzmek kul hakkıdır.
  21. Başkalarının malını sahiplerinden izinsiz kullanmak kul hakkıdır.
  22. İnsanları kandırmak, aldatmak ve onlara yalan söylemek kul hakkıdır.
  23. Sıra kuyruğunda birisinin sırasını gasp etmek kul hakkıdır.
  24. Başkasının üzerine çamur sıçratmak kul hakkıdır.
  25. Başkasının yanında sigara içmek kul hakkıdır.
  26. Rahatsız edici biçimde yüksek sesle konuşmak veya müzik dinlemek kul hakkıdır.
  27. Vergi kaçırmak, zamanında ödememek, başka kullara hizmeti geciktirdiği için kul hakkıdır.
  28. Kamu malını kötüye kullanmak kul hakkıdır.
  29. Kamu arazisine gecekondu yapmak kul hakkıdır.
  30. İşe zamanında gitmemek, derslere zamanında girmemek kul hakkıdır.
  31. Sokakları, havayı ve çevreyi kirletmek kul hakkıdır.
  32. Kesin bilmediğimiz konuda konuşmak ve yazı yazmak kul hakkıdır.
  33. Anne-babayı, yakınları ve insanları üzmek kul hakkıdır.
  34. Sevimsiz lakaplar takmak kul hakkıdır.
  35. Bir başkasına su-i zan beslemek kul hakkıdır.
  36. Kamu malını kötüye kullanmak kul hakkıdır.
  37. Bize ait olmayan arsaya gecekondu yapmak kul hakkıdır.
  38. Gıybet ve dedikodu yapmak kul hakkıdır.
  39. İnsanları eleştirmek kul hakkıdır.
  40. Muhtaç insanlara yardım etmemek kul hakkıdır.
  41. Komşuların sorunlarıyla ilgilenmemek kul hakkıdır.
  42. İnsanlar arasında adaletle hükmetmemek kul hakkıdır.
  43. Şahitliği doğru yapmamak kul hakkıdır.
  44. Sözünde durmamak kul hakkıdır.
  45. Emaneti gözetmemek kul hakkıdır.
  46. Ödemeleri zamanında yapmamak kul hakkıdır.
  47. Borcu zamanında ödememek kul hakkıdır.

Daha örneklere devam edelim mi? Bunları yapmayan veya yapıp da tek tek helallik alan kaç kişi vardır? Bu durumda Allah hiç kimseyi affetmeyecek, affedemez. KUL HAKKI yemeyen bir vatandaş tanıyan var mı? O zaman herkesin adresi belli, öyle değil mi?

Görüldüğü gibi “kul hakkı”nın kapsamı oldukça geniştir. Hemen her şey kul hakkına girmektedir. Yanınızdakini üzmekten tüm insanlara verilebilecek en büyük zarara kadar. Günahları affettirme yeri, dünyadır. Hiç kimse, Allah‘ın iradesinin önüne engel koyamaz. Kul hakkına girmeyenlere birkaç örnek:

  1. Namaz kılmak
  2. Oruç tutmak
  3. Hacca gitmek
  4. Dua etmek

Oysa geleneksel dini teoriye göre özellikle namaz, oruç gibi dinsel uygulamalar, dinin içinde yer almanın ön koşuludur. Bunları yerine getirenler büyük ölçüde cenneti hak etmektedirler.

Evet, kulun mutlak bir hakkı yoktur ancak sınırlı ve süreli hakları olabilir. Bu haklar bildiğimiz insan haklarıdır, önemlidir, hem de çok önemlidir. Barış, huzur ve mutluluk bunlara bağlıdır. Temel hakların dokunulmazlığı vardır, onları çiğnemek kabul edilemez. İnsanlar temel hakları korunduğu ölçüde özgürdür. Temel haklar kamu hakkıdır. Bundan dolayı muhatabı affetmekle suçlu sorumluluktan kurtulamaz.

İnsan kişisel hakkını isteyip arayabilir veya hakkından vazgeçebilir. Birisi sizin hakkınızı yediyse, gasp ettiyse, çiğnediyse, paranızı çaldı, sizi dolandırdıysa, bu hakkınızı istersiniz, adil yargılama gibi meşru zeminlerde yasal yollarla hakkınızı ararsınız. Hâlâ hakkınızı alamıyorsanız, gücünüzün ötesindeki durumlar için işi Allah’a havale edersiniz.

Gerçekte kula karşı işlenen bir suç da, doğaya karşı işlenen bir suç da, hayvanlara karşı işlenen bir suç da ve kişinin kendisine karşı işlediği bir suç da Allah’a karşı işlenmiş suçlardır. Bu suçların büyüklük dereceleri de Allah katında belirlidir. Herkese işlediği oranda günah yükü yüklenir ve kimseye bir zerre ağırlığınca bile haksızlık yapılmaz. Yüklenen günah yüklerinin miktarı da kesinlikle bir veya birkaç insanın inisiyatifine göre değişmez.

Bu konudaki büyük sorunlardan biri ise kul hakkının en büyük günah olduğu iddiasıdır. Gerçekten kul hakkı en büyük günah mıdır? Peki, hangi kul hakkı en büyük günahtır? Adam öldürmekten bir insanı üzecek basit hatalara kadar yukarıda örneklerini saydığımız farklı çeşitleri olan kul haklarının hepsi mi en büyük günahtır? Bu soruya kimsenin “evet” diyeceğini sanmıyorum. O zaman problem ne? Ya kul hakkı denilen şeyin ne olduğu bilinmiyor ya da İslam bilinmiyor. Doğrusu bu konuda her ikisi de bilinmiyor. Allah ayetlerde en üst perdeden çok açık bir biçimde, “Allah kendisine ortak(şirk) koşulmasını asla bağışlamaz, bundan alt seviyede olanları dilediğine bağışlar” derken en büyük günahın şirk olduğunu vurgulamıştır. Bundan sonra birileri kalkıp da, “En büyük günah, Allah’ın affetmeyeceği günah kul hakkıdır” diyebiliyorsa ya bu kişi hem İslam’ı hem de kul hakkının ne olduğunu bilmiyordur, ya da bir şeyler istismar etmek istiyordur.

 

4Nisa/48-Doğrusu Allah, kendisine şirk koşulmasını asla bağışlamaz. Bundan alt seviyede olanları dilediğine bağışlar. Kim Allah’a ortak koşarsa pek büyük bir günahı iftira atmıştır.

 

Kul hakkı derken, “İnsanlara verilecek zarar” biçiminde anlayacaksak bilmek gerekir ki en büyük kul hakkı ŞİRK’tir.