Ramazan ayının son günlerine girdiğimiz şu zaman diliminde fitresini vermek isteyen Müslümanlar, Diyanet'in açıkladığı fitre miktarının ne kadar olduğunu merak ediyor. Fitre için önemli bir konuda fıtır sadakasının ne zaman ve kimlere verileceği... "Fitre ne zaman verilir" ve "fitre kimlere verilir" sorularının cevapları ve bu önemli ibadetle ilgili merak edilen birçok hususa haberin detaylarında cevap bulabilirsiniz...

"Başı rahmet, ortası mağfiret ve sonu cehennem azabından kurtuluş" olan Ramazan-ı Şerif ayı Perşembe günü sona eriyor. Cuma günü ise Ramazan Bayramı'nın birinci günü... İbadet ayı olan Ramazan'da oruç tutmanın yanı sıra Ramazan'la özdeşleşen diğer bir ibadet de fitre vermek. Fitre için Diyanet İşleri Başkanlığı asgari düzeyde bir bedel açıklıyor. Diyanet, Ramazan ayının sonuna yetişen ve aslî ihtiyaçlarından başka en az nisab miktarı bir mala sâhip bulunan her Müslümanın vermesi gereken vâcib bir sadaka olan fitrenin bedelini açıkladı.

 

 

 

2018 FİTRE MİKTARI NE KADAR?

Fitrenin belirlenmesinde, bir kişinin bir günlük normal gıda ihtiyacını karşılayacak miktarın ölçü alınması daha uygundur. Bu sene Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından fıtır sadakası miktarı 19 TL olarak belirlendi. Diyanet'in açıkladığı rakamın altında bir bedel fitre olarak verilemez. Bu bedelin üzerinde herhangi bir sınır olmadan fıtır sadakası verilebilir. Fitre, geçtiğimiz yıl ise 16 TL olarak açıklanmıştı. Fitre, ailede bulunan lişi sayısı kadar verilmelidir. Örneğin 3 kişilik bir ailenin vereceği fitre (minimum) 19*3= 57 TL'dir.

FITIR SADAKASI (FİTRE) KİMLERE VERİLİR?

Fitre verilirken önce akrabadan başlamanın daha faziletli olduğu ifade ediliyor. Ayet-i kerimede: "Sadakalar (zekatlar), Allah’tan bir farz olarak ancak fakirler, düşkünler, zekât toplayan memurlar, kalpleri İslam’a ısındırılacak olanlarla (özgürlüğüne kavuşturulacak) köleler, borçlular, Allah yolunda cihad edenler ve yolda kalmış yolcular içindir. Allah hakkıyla bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir.” (Tevbe Suresi 60) buyurulmuştur.

 

 

 

Bir kimse fitresini bir veya bir kaç ihtiyaç sahibine verebilir. Birden çok kimseler de fitrelerini bir kaç ihtiyaç sahibine veya tek bir kişiye verebilir.

FITIR SADAKASI (FİTRE) KİMLERE VERİLMEZ?

Fitrenin, Tevbe Sûresi’nin 60. ayetinde sayılanlar dışında kalan kişi ve kuruluşlara verilmesi caiz değildir. Ayrıca fitre verilecek kişi, bu şartları taşısa bile; ana, baba, büyük ana ve büyük babalarına, oğul, oğlun çocukları, kız, kızın çocukları ve bunlardan doğan çocuklarına fitre verilmez.

DAMADA VEYA GELİNE ZEKAT VE FİTRE VERİLEBİLİR Mİ?

Zekat ve fitre bakmakla yükümlü olunmayan kimselere verilebilir. Fakir durumda olan yani ihtiyaç sahibi olan damada ve geline zekât ve fitre verilebilir. Çünkü bunlarla zekâtı veren kişi arasında usul ve füru ilişkisi olmadığı gibi, zekât veren şahıs bunlara bakmakla yükümlü de değildir.

Ancak İslam'a göre; koca eşine bakmakla yükümlü olduğundan, kişinin gelinine zekât vermesi dolaylı olarak kendi oğluna zekât vermesi gibidir. Bu itibarla, geline zekât vermek, geçerli olmakla birlikte pek uygun görülmemiştir.

KAYINVALİDE VE KAYINPEDERE ZEKAT/FİTRE VERİLEBİLİR Mİ?

Kişi kayınvalide ve kayınpederine bakmakla yükümlü olmadığı için, fakir olan kayınvalide ve kayınpedere zekât verebilir. Çünkü bunlarla zekâtı veren kişi arasında usul ve füru ilişkisi olmadığı gibi, zekât veren şahıs bunlara bakmakla yükümlü de değildir. Bunların arasında bir menfaat ilişkisi de yoktur.

KİMLER FİTRE VEREBİLİR?

Nisab miktarı malı olan bir müslüman, hem kendisi için, hem fakir olan çocukları için, hem de hizmetçisi için fitre verir. Zengin olan çocukların fitreleri, İmam-ı A'zam'a göre o çocuğun malından verilir. İmam-ı Muhammed'e göre ise, onu da babası verir.

FİTRE NE ZAMAN VERİLİR?

Fitre, Ramazan bayramından bir veya iki gün öncesi ile bayram namazı arasında ödenir. Böylece ihtiyaç sahipleri bununla, bayram namazından çıkmadan önce ihtiyaçlarını karşılamış olurlar. Bununla birlikte fitre, Ramazan’ın girmesinden itibaren, hatta Ramazan ayı girmeden önce de ödenebilir. Bayram gününden sonraya kalırsa, yükümlülük düşmez ve ilk fırsatta ödenmesi gerekir.

 

 

 

FITIR SADAKASI (FİTRE) NEDİR?

Fıtr sözlükte "Orucu açmak", fitre de “Yaratılış” anlamına gelir. Buna “Fıtır sadakası” denir ki, fıtrat sadakası, yani sevap için verilen yaratılış atıyyesi demektir. Dini bir terim olarak şöyle tanımlanır: Ramazan Bayramı’na yetişen ve temel ihtiyaçlarının dışında belli bir miktar mala sahip olan Müslümanların kendileri ve velâyetleri altındaki kişiler için yerine getirmekle yükümlü bulundukları mâlî bir ibadettir.

Fıtır sadakası, Ramazan orucunun farz kılındığı hicretin 2. yılı Şaban ayında, zekâttan önce meşru kılınmıştır. Bu bir yardımlaşma olup, orucun kabulüne, ölüm sırasındaki sıkıntılardan ve kabir azabından kurtuluşa bir vesiledir. Yoksulların ihtiyaçlarını gidermeye ve onların da bayram sevincine katılmalarına bir yardımdır.

Fitre hadis deliline dayanır. İlgili hadisler aynı zamanda onun uygulama şartlarını da belirler.

NİSAB MİKTARI NE KADAR?

Hadislerde nisab miktarları şu şekilde gösterilmiştir:

Gümüşte nisab miktarı 200 dirhem, altında 20 miskal, hayvanlarda 5 deve, 30 sığır, 40 koyun, toprak ürünlerinde ise (cumhura göre) 5 vesktir (=buğdayda 653 kg.). Ebû Hanîfe’ye göre ise toprak ürünlerinin azı da çoğu da zekâta tâbidir. Toprak ürünlerinin zekâtında nisab aranmaz.

Nisab miktarlarının belirlenmesinde kullanılan bu malların, o dönemin en yaygın zenginlik aracı olduğu açıktır. Nisabın bu mallar üzerinden belirlenmesi usulü, sosyal ve ekonomik şartların fazla değişmediği ileriki dönemlerde de aynen korunmuş ve bu nisab miktarları “belirlenmiş şer‘î ölçüler” olarak nitelendirilmiştir. Kaynaklar yukarıda ayrı ayrı sayılan ve bugün için aralarında önemli bir değer farkı ortaya çıkmış bulunan nisab miktarlarının Hz. Peygamber döneminde birbirine denk olduklarını belirtir. O dönemde değişik mallar için belirlenen bu nisab miktarının bir ailenin yıllık ortalama harcamaları tutarı, âdeta asgari geçim standardı olduğu düşünülecek olursa, günümüzde nisab miktarının karı, koca ve çocuklardan oluşan en küçük bir ailenin yıllık asgari harcamaları tutarı olarak belirlenmesi ve böyle bir ölçünün esas alınması isabetli olur. Aylık ücretlendirmenin geçerli olduğu kesimler için yıllık ortalama yerine aylık ortalama geçim standardının esas alınması ve buna göre bir çözüm getirilmesi yerinde olur.

FİTRE İLE İLGİLİ MERAK EDİLEN BAZI SORU VE CEVAPALRI

Annem babam sağ. 15 yaşındaki kardeşime fitre verebilirmiyim?

Şer'an fakir olan kardeşe anne babasının yanında kalsa bile fitre verilebilir.

Ablam eşinden ayrı, iki çocuğu var ve maddi durumda iyi değil. Ben de erkek kardeşi olarak ablama fitre verebilir miyim?

Kişi ihtiyaç sahibi olan ablasına ve çocuklarına ftresini verebilir. Sadece akrabalarından direk kan bağı olanlara; çocukları,torunları, babası -annesi, neneleri ve dedelerine veremez.

Fitreyi bir aracıya verip onun da bekletip bayramdan sonraya yerine ulaştırması durumunda verilmiş olur mu?

Fitreyi niyet edip bir aracıya vermekle fitre sizden çıkmış olur ve dolayısıyla fitreyı vermiş olursunuz. Sahibine bayramdan sonra ulaşmış olsada fitre verilmiş olur.